คลินิกกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา สรุปผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ 2569 (ตุลาคม 2568 – กันยายน 2569) เผยสถิติการให้บริการคำปรึกษาแก่ประชาคม มพ. และประชาชนทั่วไปรวม 91 เรื่อง คิดเป็นมูลค่าทุนทรัพย์และความเสียหายกว่า 3.3 ล้านบาท พร้อมเปิดข้อมูลเชิงลึก พบปัญหา “ฉ้อโกงออนไลน์, แก๊งคอลเซ็นเตอร์ และบัญชีม้า” เป็นประเภทคดีที่มีผู้ขอคำปรึกษามากที่สุด ตอกย้ำถึงภัยไซเบอร์ที่กำลังคุกคามชีวิตประจำวันของทุกคน

       คลินิกกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ได้สรุปผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ 2569 ตอกย้ำบทบาทการเป็นที่พึ่งทางกฎหมายของชุมชนและเป็นส่วนหนึ่งของการบริการวิชาการเพื่อสังคมตามพันธกิจของมหาวิทยาลัย โดยในปีที่ผ่านมาได้ให้บริการคำปรึกษาทางกฎหมายแก่ผู้เดือดร้อนโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย และข้อมูลสถิติที่รวบรวมได้นั้นได้สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาทางกฎหมายที่เกิดขึ้นจริงและเป็นภัยใกล้ตัวอย่างน่าสนใจ โดยเฉพาะในกลุ่มนิสิตและบุคลากรของมหาวิทยาลัย สถิติชี้ชัด “ภัยไซเบอร์” และ “ปัญหาชีวิตประจำวัน” คือเรื่องใกล้ตัวที่สุด จากจำนวนผู้ขอรับคำปรึกษาทั้งหมด 91 เรื่องตลอดปีที่ผ่านมา คลินิกกฎหมายได้เปิดเผย 5 อันดับแรกของประเภทคดีที่พบบ่อยที่สุด ซึ่งเป็นประเด็นที่น่ากังวลและควรให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ดังนี้

1. ฉ้อโกง / คอลเซ็นเตอร์ / บัญชีม้า (16 เรื่อง): ครองอันดับหนึ่งอย่างมีนัยสำคัญ สะท้อนให้เห็นถึงการระบาดอย่างหนักของอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ซึ่งกลุ่มนิสิตและเยาวชนที่ตกเป็นเป้าหมายได้ง่าย ทั้งจากการหลอกให้ลงทุน, หลอกให้โอนเงิน หรือการถูกนำบัญชีธนาคารไปใช้ในทางที่ผิดกฎหมายโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ซึ่งถือเป็นภัยไซเบอร์ที่อยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด

2. ละเมิด / เรียกร้องค่าเสียหาย (12 เรื่อง): ครอบคลุมตั้งแต่กรณีอุบัติเหตุบนท้องถนน ไปจนถึงข้อพิพาทที่เกิดจากการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อร่างกาย ชีวิต และทรัพย์สินของผู้อื่น ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นได้เสมอในสังคม

3. กู้ยืม / ดอกเบี้ยเกินอัตรา (10 เรื่อง): ปัญหาหนี้นอกระบบ, การทำสัญญาเงินกู้ที่ไม่เป็นธรรม และการถูกทวงถามหนี้อย่างไม่ถูกต้อง ยังคงเป็นปัญหาคลาสสิกที่สร้างความเดือดร้อนและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนจำนวนมาก

4. มรดก / พินัยกรรม (10 เรื่อง): ข้อพิพาทเกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินของผู้เสียชีวิต ซึ่งมักเป็นเรื่องละเอียดอ่อนและก่อให้เกิดความขัดแย้งภายในครอบครัว หากไม่มีการจัดการที่ชัดเจน

5. เช่าทรัพย์ / หอพัก (10 เรื่อง): เป็นปัญหาที่พบบ่อยอย่างยิ่งในกลุ่มนิสิต ไม่ว่าจะเป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาเช่าหอพัก, การยึดเงินประกัน, หรือการเรียกเก็บค่าปรับที่ไม่เป็นธรรม ซึ่งคลินิกกฎหมายได้เข้ามามีบทบาทในการให้คำแนะนำเพื่อรักษาสิทธิ์ของผู้เช่า ภาพรวมการให้บริการ เมื่อจำแนกตามประเภทผู้เข้าใช้บริการ พบว่ากลุ่มที่ขอรับคำปรึกษามากที่สุดคือ นิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา จำนวน 51 ราย (56%) สะท้อนให้เห็นว่าคลินิกกฎหมายเป็นที่ไว้วางใจและเป็นที่พึ่งให้กับนิสิตได้เป็นอย่างดี ตามมาด้วย บุคคลภายนอก 25 ราย (27%), บุคลากรของมหาวิทยาลัย 11 ราย (12%) และอื่น ๆ อีก 4 ราย (5%)

        ตลอดปีงบประมาณ 2569 คดีที่เกี่ยวข้องมีมูลค่าทุนทรัพย์และความเสียหายรวมทั้งสิ้น 3,354,676 บาท และความภาคภูมิใจคือ คลินิกกฎหมายสามารถช่วยเหลือในการเจรจาไกล่เกลี่ยข้อพิพาทได้สำเร็จถึง 5 เรื่อง คิดเป็นมูลค่าทุนทรัพย์ 115,977 บาท ช่วยให้คู่กรณีสามารถหาทางออกร่วมกันได้โดยไม่ต้องนำคดีขึ้นสู่ศาล การดำเนินงานของคลินิกกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ ไม่เพียงแต่เป็นการบริการวิชาการแก่สังคม แต่ยังเป็น พื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่สำคัญสำหรับนิสิตคณะนิติศาสตร์ที่จะได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง ฝึกฝนทักษะวิชาชีพ และที่สำคัญที่สุดคือสร้างนักกฎหมายเพื่อชุมชน ที่ยึดมั่นหลักนิติธรรม