วันพฤหัสบดีที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2569 มหาวิทยาลัยพะเยาได้จัดกิจกรรมจัดทำแผนปฏิบัติการโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ.-มพ.) ณ ห้อง Active Learning Classroom อาคารเรียนรวมหลังใหม่ โดยมีผู้บริหารและนักวิจัยเข้าร่วมกว่า 84 คน กิจกรรมนี้จัดขึ้นเพื่อวางรากฐานการดำเนินงานตามแผนแม่บท อพ.สธ. ระยะ 5 ปีที่แปด (1 ตุลาคม 2569 – 30 กันยายน 2574) รวมทั้งเพื่อเตรียมความพร้อมในการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมวิชาการและนิทรรศการ “ทรัพยากรไทย : ชาวบ้านไทยได้ประโยชน์” ที่จะจัดขึ้นในปี พ.ศ. 2572

ในช่วงเช้า ศาสตราจารย์ ดร.เสมอ ถาน้อย รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม ได้กล่าวสรุปภาพรวมผลการดำเนินงาน อพ.สธ. ที่ผ่านมา พร้อมนำเสนอความคืบหน้าการเตรียมความพร้อมด้านสถานที่ เพื่อรองรับการเป็นเจ้าภาพการประชุมวิชาการและนิทรรศการดังกล่าว และกิจกรรมนี้ยังได้รับเกียรติจาก ดร.ปิยรัษฎ์ ปริญญาพงษ์ เจริญทรัพย์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ อพ.สธ. และเลขานุการคณะกรรมการ อพ.สธ. เป็นวิทยากรบรรยายแนวทางแผนแม่บท อพ.สธ. ระยะ 5 ปีที่แปด และแนวทางการจัดทำแผนปฏิบัติการโครงการ อพ.สธ.-มพ. นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอข้อมูลสำคัญจากคณะผู้บริหาร ได้แก่

• การดำเนินงานพื้นที่ปกปักทรัพยากร (นำร่อง) 

โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุวิทย์ ปัญญาวงศ์ รองอธิการบดีฝ่ายสิ่งแวดล้อมและภูมิทัศน์

• แนวทางการดำเนินงานตามกรอบกิจกรรม อพ.สธ. 

โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บุญฤทธิ์ สินค้างาม รองผู้อำนวยการศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มพ.

ในช่วงบ่าย เป็นการแบ่งกลุ่มย่อยระหว่างผู้บริหารและนักวิจัย เพื่อระดมความคิดเห็นและจัดทำแผนปฏิบัติการเชิงลึก โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.สุภกร พงศบางโพธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยพะเยา เข้าเยี่ยมชมและให้กำลังใจทีมนักวิจัยอย่างใกล้ชิด โดยมุ่งเน้นทรัพยากรของ อพ.สธ.-มพ. ได้แก่

• คำมอกหลวง (ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัยพะเยา)

• ดอกคำใต้

• งิ้ว

• มะแขว่น

• สารภี

• ลิ้นจี่

• ความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity)

• ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality)

การจัดทำแผนในครั้งนี้ ไม่เพียงเป็นการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชตามแนวพระราชดำริเท่านั้น หากยังเป็นการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากงานวิจัยไปสู่การใช้ประโยชน์ในชุมชน และตอบสนองต่อความท้าทายระดับโลก โดยเฉพาะประเด็นความเป็นกลางทางคาร์บอนอย่างยั่งยืน