บุคลากรคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ร่วมเป็นทีมนักวิจัยในโครงการวิจัยระดับภูมิภาค เรื่อง "การพัฒนาระบบนิเวศความร่วมมือและนวัตกรรมเพื่อการจัดการปัญหาฝุ่น PM2.5 อย่างมีส่วนร่วมในพื้นที่จังหวัดเชียงราย พะเยา และน่าน" ภายใต้ความร่วมมือกับคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ภาคเหนือ ผ่านแนวคิด Youth Citizen Science ที่ให้เยาวชนเป็นกำลังสำคัญในการเฝ้าระวังและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชนของตนเอง
ทีมวิจัยของคณะวิทยาศาสตร์ ม.พะเยา ที่เข้าร่วมโครงการ ได้แก่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุกัญญา สืบแสน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เริงฤทัย ศิริรักษ์ และ ดร.กันตา แสงวิจิตร โดยได้รับความเห็นชอบและการสนับสนุนจาก รองศาสตราจารย์ ดร.สิทธิศักดิ์ ปิ่นมงคลกุล คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
เมื่อวันจันทร์ที่ 21 กันยายน 2569 ทีมวิจัยได้ลงพื้นที่จังหวัดพะเยา เพื่อหารือแนวทางความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ พะเยา โรงเรียนดงเจนวิทยาคม สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดพะเยา และวิสาหกิจชุมชนรักวนสมุนไพร สะท้อนการทำงานวิจัยเชิงพื้นที่ที่ลงลึกถึงระดับโรงเรียนและชุมชนอย่างแท้จริง
การดำเนินงานครั้งนี้เป็นตัวอย่างของ การบูรณาการข้ามศาสตร์ และ ความร่วมมือข้ามสถาบัน ที่ผสานองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ เพื่อสร้างระบบนิเวศโรงเรียนและชุมชนที่ปลอดภัยจากฝุ่น PM2.5 โดยให้เยาวชนเป็นแกนหลักในการเรียนรู้และเฝ้าระวัง ควบคู่กับการสร้างความตระหนักรู้ในระดับชุมชน
โครงการนี้สอดคล้องกับพันธกิจของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ในการนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ไปรับใช้สังคมอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็งเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ภาคเหนือ และสนับสนุนการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ในหลายมิติ ได้แก่ SDG 3 การมีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ SDG 11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน SDG 13 การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน