มหาวิทยาลัยพะเยา ปั้น “Carbon Sustainovation 2.0” ชู 3 ฐานเรียนรู้ดิจิทัล บ่มเพาะทักษะสีเขียวและเครือข่ายจัดการขยะ ขับเคลื่อนองค์กรสู่ Net Zero
เมื่อวันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน 2569 เวลา 09.00–10.00 น. กองบริหารงานวิจัย มหาวิทยาลัยพะเยา โดย ศาสตราจารย์ ดร.เสมอ ถาน้อย รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มอบหมายให้คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.เจษฎา มิ่งฉาย รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ พร้อมคณะ ลงพื้นที่ศูนย์สิ่งแวดล้อมและการจัดการที่ยั่งยืน อาคารหอประชุมพญางำเมือง มหาวิทยาลัยพะเยา เพื่อตรวจเยี่ยมและติดตามความก้าวหน้าโครงการวิจัย “Carbon Sustainovation 2.0 พื้นที่สร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อความยั่งยืนด้านคาร์บอน” ภายใต้กรอบการพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้สู่การเป็น Research and Learning Hub ประจำปีงบประมาณ 2569 ซึ่งมี ดร.ปรัชญ์ ปิงเมืองเหล็ก ผู้อำนวยการศูนย์สิ่งแวดล้อมและการจัดการที่ยั่งยืน เป็นหัวหน้าโครงการ ร่วมกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุวิทย์ ปัญญาวงศ์ รองอธิการบดีฝ่ายสิ่งแวดล้อมและภูมิทัศน์ นายณัฐวุฒิ สมยาโรน ผู้ช่วยอธิการบดี และภาคีเครือข่ายเทศบาลเมืองพะเยา นำโดย นางสาวรัตติยา ฝึกฝน ประธานธนาคารขยะชุมชนวัดศรีอุโมงค์คำ มุ่งยกระดับพื้นที่สู่แหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตและพัฒนาทักษะสีเขียว (Green Skills) ควบคู่กับการจัดการขยะต้นทางตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและขับเคลื่อนสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอนและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero)
กลไกสำคัญของการขับเคลื่อนนวัตกรรม คือการผสานองค์ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมเข้ากับเทคโนโลยีดิจิทัลผ่าน 3 ฐานการเรียนรู้หลัก ได้แก่ 1) ฐานการติดตามและประเมินปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Carbon Footprint Monitoring) ผ่านแพลตฟอร์ม UP Net Zero 2) ฐานการลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG Mitigation) ผ่านระบบ UP Zero Waste ที่เน้นการคัดแยกวัสดุต้นทางเชิงลึกและการแปรรูปเพิ่มมูลค่าขยะ (Upcycling) และ 3) ฐานการดูดกลับและกักเก็บก๊าซเรือนกระจก (GHG Removal, Capture & Storage) ถ่ายทอดทักษะการวัดคาร์บอนในต้นไม้ตามมาตรฐาน T-VER ภาคป่าไม้ ควบคู่กับการพัฒนาระบบสารสนเทศ Learning & Innovation Platform (LIP) เปิดอบรมหลักสูตร Green Skills 3 หลักสูตร (CF01, RE01 และ ST01) แก่นิสิต บุคลากร และประชาชนแล้วกว่า 126 คน รวมถึงเชื่อมโยงเครือข่ายธนาคารขยะชุมชนวัดศรีอุโมงค์คำในการแปรรูปขยะอย่างเป็นระบบ นวัตกรรมดังกล่าวช่วย สร้างอัตราผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) สูงถึง 6.81 เท่า พร้อมเปลี่ยนมหาวิทยาลัยให้เป็นห้องปฏิบัติการมีชีวิต (Living Lab) ที่บ่มเพาะพลเมืองคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Citizens) และวางรากฐานการจัดการสิ่งแวดล้อมให้ชุมชนและสังคมเติบโตอย่างยั่งยืน