เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2569 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดวิษ แสนโภชน์ และ นายชลติพันธ์ เปล่งวิทยา อาจารย์ประจำสาขาวิชาวิศวกรรมซอฟต์แวร์ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยพะเยา เข้าร่วมกิจกรรมชุมชนเชิงสร้างสรรค์ “ขยะฮอมบุญ สร้างสุขให้ชีวิต ดูแลยันเชิงตะกอน” ณ อาคารอเนกประสงค์ หมู่ที่ 2 ตำบลแม่จัน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ร่วมกับเทศบาลตำบลแม่จันและภาคีเครือข่าย เพื่อขับเคลื่อนการจัดการขยะและสร้างสังคมแห่งความยั่งยืนในระดับชุมชน “ขยะฮอมบุญ” เปลี่ยนขยะให้เป็นคุณค่า สร้างประโยชน์กลับคืนสู่ชุมชน
“ขยะฮอมบุญ” เป็นโครงการนวัตกรรมดิจิทัลเพื่อสังคม (Social Innovation) ที่พัฒนาขึ้นจากความร่วมมือระหว่าง คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยพะเยา และ เทศบาลตำบลแม่จัน โดยได้รับการสนับสนุนโครงการจาก หน่วยขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสังคม ประจำพื้นที่ภาคเหนือตอนบน 2 มหาวิทยาลัยพะเยา โครงการมุ่งสร้างแรงจูงใจให้ประชาชนเกิดการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางในระดับครัวเรือน พร้อมเปลี่ยนมุมมองจาก “การทิ้งขยะ” สู่ “การทำบุญ” ผ่านการนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์และเชื่อมโยงกับระบบสวัสดิการของชุมชน โดยมีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ
การขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
• ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการขยะ นำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการบริหารจัดการข้อมูลการคัดแยกขยะและการชำระค่าขยะ ช่วยให้การจัดการข้อมูลของชุมชนมีประสิทธิภาพและสามารถนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาระบบการจัดการขยะได้อย่างเป็นระบบ
• กองทุนฌาปนกิจจากขยะ นำขยะรีไซเคิลที่สามารถสร้างมูลค่ามาสมทบทุนในรูปแบบกองทุนฌาปนกิจสงเคราะห์ เพื่อช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในงานศพและสร้างสวัสดิการให้แก่สมาชิกในชุมชน สะท้อนแนวคิดการเปลี่ยนสิ่งของเหลือใช้ให้กลายเป็นคุณค่าทางสังคม
• นวัตกรรม “น้องตาวิเศษ” พัฒนาชุดอุปกรณ์ AIoT ที่สามารถตรวจจับและจำแนกประเภทขยะโดยอัตโนมัติ เพื่อเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ สร้างความตระหนักรู้ด้านการคัดแยกขยะ และส่งเสริมการเรียนรู้เทคโนโลยีให้แก่เยาวชนและคนในชุมชน
• ส่งเสริมการใช้พลังงานอย่างคุ้มค่า นำขยะพลาสติกเข้าสู่กระบวนการแปรรูปเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับใช้ในฌาปนสถานของชุมชน ช่วยลดปริมาณขยะพลาสติก ลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด