นักวิจัยคณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา โดย ดร.วารัชต์ มัธยมบุรุษ ประธานหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการการท่องเที่ยวและการโรงแรม ได้ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้าน “นวัตกรรมสีย้อมธรรมชาติแม่อิงชิโบริ” ผ่านการบันทึก Podcast ของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) โดยนำเสนอพัฒนาการของงานวิจัยตั้งแต่ระดับแนวคิด การออกแบบเชิงสร้างสรรค์ ไปจนถึงการประยุกต์ใช้เชิงพื้นที่ อันสะท้อนบทบาทของสถาบันอุดมศึกษาในการขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสังคมอย่างเป็นระบบ

โครงการวิจัยดังกล่าวเกิดจากการบูรณาการความร่วมมือของทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยพะเยา ร่วมกับภาคีภาคปฏิบัติในพื้นที่ โดยเฉพาะบทบาทของผู้ปฏิบัติงาน (KSF) ที่เชื่อมโยงองค์ความรู้เชิงวิชาการสู่การใช้งานจริง ทั้งในด้านการพัฒนาสีย้อมธรรมชาติ การออกแบบลวดลาย และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน ซึ่งกระบวนการนี้มีส่วนสำคัญในการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน ผ่านการเพิ่มมูลค่าสินค้าท้องถิ่น การยกระดับทักษะอาชีพ และการสร้างรายได้อย่างต่อเนื่อง สอดคล้องกับเป้าหมาย SDG 8 โดยเฉพาะในมิติของการส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างทั่วถึง และการสนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อยในระดับพื้นที่ ในมิติของนวัตกรรม งานวิจัยนี้สะท้อนการพัฒนาองค์ความรู้ใหม่และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น อาทิ การสกัดและพัฒนาสีย้อมจากทรัพยากรธรรมชาติ การออกแบบลวดลายที่ผสานอัตลักษณ์วัฒนธรรมกับความต้องการของตลาด ตลอดจนการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชนอย่างเป็นระบบ ซึ่งสอดคล้องกับ SDG 9 ในด้านการส่งเสริมนวัตกรรมที่เข้าถึงได้ และการเสริมสร้างศักยภาพของภาคการผลิตในระดับชุมชน ขณะเดียวกัน การใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติและกระบวนการผลิตที่คำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สะท้อนแนวคิดของ SDG 12 โดยมุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดการใช้สารเคมี และส่งเสริมรูปแบบการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งไม่เพียงช่วยลดผลกระทบต่อระบบนิเวศ แต่ยังเพิ่มคุณค่าเชิงจริยธรรมให้กับผลิตภัณฑ์ในสายตาผู้บริโภค ในด้านสังคมและวัฒนธรรม โครงการนี้มีบทบาทสำคัญในการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยนำองค์ความรู้ดั้งเดิมมาพัฒนาให้สอดคล้องกับบริบทสมัยใหม่ อันเป็นการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนและอัตลักษณ์พื้นที่ สอดคล้องกับ SDG 11 ในมิติของการพัฒนาเมืองและชุมชนอย่างยั่งยืน โดยเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนและการรักษามรดกทางวัฒนธรรมควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจ

โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสังคม (SID) ภายใต้หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย หน่วยงานภาครัฐ และภาคีในพื้นที่ อันสะท้อนถึง SDG 17 (Partnerships for the Goals) ที่เน้นการสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืน ทั้งในระดับพื้นที่และระดับประเทศ ทั้งนี้ ผลงานยังได้รับการยอมรับในเวทีนานาชาติ ณ เมืองเกาสง และได้รับรางวัลเหรียญทอง ซึ่งสะท้อนศักยภาพของงานวิจัยไทยในการสร้างผลกระทบเชิงสังคมในระดับสากล

การถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่าน Podcast ในครั้งนี้ จึงเป็นกลไกสำคัญในการขยายผลเชิงสาธารณะ ช่วยเพิ่มการเข้าถึงองค์ความรู้ และส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตในสังคม อันตอกย้ำบทบาทของมหาวิทยาลัยพะเยาในฐานะ “มหาวิทยาลัยเพื่อชุมชน” ที่ใช้การวิจัยเป็นเครื่องมือในการพัฒนาพื้นที่ตามปณิธาน “ปัญญาเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน” และมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม