สาเหตุการตายปลาตะเพียน หน้าอนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมือง



สาเหตุการตายปลาตะเพียน หน้าอนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมือง
เนื่องจากข่าวมีปลาตะเพียน มารวมตัวกันอยู่เป็นจำนวนมาก บริเวณหน้าพ่ออนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมือง ทำให้ประชาชนซื้ออาหารหว่านให้ปลาเป็นจำนวนมากบริเวณนั้น ในวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 มีการรายงานข่าวปลาตะเพียนลอยตายเป็นจำนวนมากนั้น ซึ่งทางเทศบาลก็มีการเพิ่มออกซิเจนในน้ำเพื่อลดปัญหาการตายของปลาตะเพียนได้จำนวนหนึ่ง แต่ก็ยังพบว่ามีปลาตะเพียนทยอยตายอยู่ทุกวัน ซึ่งคาดว่าหลายท่านคงอยากจะทราบสาเหตุการตายของปลาตะเพียนดังกล่าว

วันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 อาจารย์สาขาวิชาการประมง นำโดย อาจารย์ศิริลักษณ์ วลัญช์เพียร ได้ทำการวัดคุณภาพน้ำ ด้วยเครื่องวัดคุณภาพน้ำหลายตัวแปร 
โดย ผศ. ดร. สันธิวัฒน์ พิทักษ์พล ได้ให้ข้อมูลการอ่านค่าคุณภาพน้ำว่า
ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ของน้ำค่อนข้างสูงคาดว่าจะเกิดจากปริมาณแพลงค์ตอนพืชมาก และเนื่องจากเป็นช่วงต่อเนื่องจากเทศกาลลอยกระทง ประกอบกับการให้อาหารปลาบริเวณนั้นเป็นจำนวนมาก ทำให้ปริมาณอินทรียสารในแหล่งน้ำเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและเกิดการย่อยสลายสารอินทรีย์ทำให้ปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำลดลงต่ำในช่วงเช้ามืด รวมถึงค่าความเป็นกรด-ด่างที่สูง ทำให้ความเป็นพิษของแอมโมเนียในน้ำเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งอาจทำให้ปลาตายหรือเกิดความเครียดและอ่อนแอทำให้ปลาเกิดโรคและมีปรสิตเข้าทำร้ายได้ง่าย นอกจากนี้อุณหภูมิของน้ำที่แตกต่างกันมากในรอบวัน (กลางคืนเย็นมาก กลางวันร้อน) ยังเป็นอีกสาเหตุที่ส่งผลให้ปลามีสุขภาพที่อ่อนแอง่ายต่อการเข้าทำร้ายของโรคต่างๆ ได้
จากการเก็บตัวอย่างปลาป่วย เพื่อนำมาทำการตรวจหาสาเหตุของโรค ซึ่งในกลุ่มปลาที่มองเห็นเหล่านั้นจะเห็นปลาที่ป่วย จำนวนหนึ่ง มากบ้างน้อยบ้าง ซึ่งตัวที่จับมานั้น มีตัวที่มีอาการหนักดังรูป ป่วยหนักจนทำให้เคลื่อนที่ได้ช้า และมีแผลแดงเป็นจ้ำ และแผลเปื่อยตามตัวดังกล่าว

จากการตรวจสอบโรคในห้องปฏิบัติการ โดยดร. ดุจฤดี ปานพรหมมินทร์ และ ดร.ไพบูลย์ ปะนาเส อาจารย์ประจำสาขาวิชาการประมง คณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยพะเยา

จากการตรวจสอบเบื้องต้น พบว่าปลาที่นำมาตรวจนั้น พบ ปรสิต อยู่ 2 ชนิด คือ 
1. Epistylis sp. ปลาที่โดนปรสิตชนิดนี้คุกคาม จะมีอาการเป็นจ้ำแดง เกล็ดเปิด เห็นชัด ที่ครีบและซอกเกล็ด พวกนี้เป็นปรสิตที่รวมกันเป็นกลุ่ม ปกติเราก็จะเจอในน้ำทั่วไป แต่จะพบมาก หากคุณภาพน้ำมีอินทรียวัตถุสูงก็จะเพิ่มปริมาณได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะ อาหารปลาที่ตกค้างในแหล่งน้ำ ที่มีการให้อาหารมากเกินไป

2. Gyrodactylus sp. เป็นปลิงใสชนิดหนึ่ง ซึ่งพบอยู่ที่กว๊านเป็นประจำอยู่แล้ว ปรสิตชนิดนี้จะเกาะอยู่บริเวณเหงือกปลาและลำตัว อาการของปลาที่โดนเจ้าตัวนี้เกาะ อาจจะเห็นมันขึ้นมาฮุบอากาศแล้วลงไปปล่อย ฟองอากาศในน้ำ เนื่องจากปลิงใสไปขัดขวางการแลกเปลี่ยนก๊าซบริเวณเหงือกซึ่งเป็นอวัยวะในการหายใจของปลานั้นเอง ปลิงใสหากระบาดหนัก ทำให้ปลาตายเป็นจำนวนมากได้ ตัวที่ยังโดนปลิงใสเกาะไม่มากอาจจะยังไม่แสดงอาการ แต่หากเป็นมากจะไม่สดชื่น แตกต่างจากตัวอื่นชัดเจน นอกจากนั้นหากมีแผล และคุณภาพน้ำไม่ดีจะส่งผลให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนตามไปด้วย

ทั้งนี้คุณภาพน้ำกว๊านจะดีหรือไม่ ขึ้นอยู่กับพวกเราชาวพะเยาต้องช่วยกันดูแล ให้กว๊านยังคงสวยงาม คู่เมืองพะเยาตราบนานเท่านาน


เปรมดา ทิพย์เดโช : ข่าวและภาพ


ภาพ :      
ข้อมูล/ข่าว :      
เพิ่มข่าวโดย :   suttikran.kh@up.ac.th   วันที่/เวลา :12/2/2016 12:08:40 PM